Hoe evalueer je de ontwikkeling van tekstbegrip in relatie tot het aanbod?

Door monitoring weet je welke leerlingen extra aandacht nodig hebben. Daarvoor is het nodig te achterhalen wat precies het lezen van een tekst moeilijk maakt voor een leerling. Vervolgens kun je je onderwijsaanbod hierop afstemmen.

Vaardigheden die nodig zijn om met begrip te lezen

Het vraagt veel van leerlingen om een tekst met begrip te kunnen lezen zoals: vloeiend kunnen lezen, gemotiveerd zijn om te lezen, beschikken over voldoende woordenschat en metacognieve kennis en – voor fictie-teksten – ook beschikken over voldoende literaire vaardigheden.
Bij de evaluatie van de ontwikkeling van tekstbegrip heb je aandacht voor de combinatie van leerling, tekst en achtergrondkennis in relatie tot je onderwijsaanbod. Bij het evalueren is het dus steeds zaak om te achterhalen wat het begrijpen van een tekst voor een leerling lastig heeft gemaakt. Check dit door een gesprek met de leerling over hoe deze een tekst leest en interpreteert.

Belang van achtergrondkennis

Als je merkt dat een leerling soms wel en soms geen moeite heeft om een tekst te begrijpen, kan gemis aan voldoende achtergrondkennis, met bijbehorende woordenschat, over het thema van de tekst de oorzaak zijn. Goede, passende achtergrondkennis compenseert voor hun eventuele moeite met taal.
Je kunt dit nagaan door een leerling een tekst te geven over een onderwerp waar de leerling veel van weet. Laat de leerling de tekst eerst hardop lezen, noteer eventueel welke problemen je waarneemt en ga in gesprek over de tekst. Bepaal vervolgens een nieuw, passend leerdoel en ondersteun de leerling daarbij.