Hoe evalueer je de ontwikkeling van geletterdheid in relatie tot het aanbod?
Het talige aanbod voor kleuters afstemmen
Naast het volgen van de kleuters is het belangrijk om kritisch naar je eigen aanbod, activiteiten en materialen te kijken: passen ze bij de groep en stimuleren ze de taalontwikkeling? Zorg ik voor voldoende aanbod op de volgende punten:
- Stimuleren van het taalbewustzijn
rijmen, verdelen van woorden in klankgroepen, spelen van taalspelletjes, aanleren van begrippen als klank, letter, woord, zin, het meeklappen met lettergrepen. - Stimuleren van de mondelinge taalvaardigheid
voorlezen met vragen, zorgen voor een correct taalaanbod als de kleuter iets niet goed zegt, veel spreken met in plaats van tegen een kleuter, samen liedjes zingen. - Letterkennis aanbrengen
zodat de kleuter zich bewust wordt van de koppeling van een klank aan een letter. - Leren herkennen van de losse klanken in een woord en van het veranderen van letters (fonemisch bewustzijn).
- Het oefenen met het benoemen van kleuren en getallen.
Verantwoorde vervolgstappen
Leg de evaluatie van de taal- en leesontwikkeling bij kleuters naast die over je onderwijsaanbod. Op basis van dit beeld kun je verantwoorde keuzes maken voor benodigde vervolgstappen. Bespreek samen met je kleuterbouwcollega’s hoe jullie verder kunnen ondersteunen, verrijken of verdiepen.
Wees terughoudend met observatie-instrumenten
Er zijn diverse gestandaardiseerde observatie-instrumenten die de brede ontwikkeling van de kleuter in kaart brengen. Deze zijn zeer tijdrovend om voor alle kleuters in te vullen en gaan bovendien uit van wat je van een ‘gemiddelde’ kleuter zou mogen verwachten. Maar die gemiddelde kleuter bestaat niet, want de ontwikkeling van jonge kinderen verloopt niet volgens een vast stramien. Weeg dus de inzet in tijd en moeite af tegen de waarde die je eraan toe kunt kennen.